View the embedded image gallery online at:
http://analogion.gr/glt/texts/Jul/18.uni.htm#sigFreeId9b89cd0a5f

 

Ὁ βίος τοῦ Ἁγίου Σώζοντος δίνεται στὸ ἐπισυναφθέν ἠχητικό ἀρχεῖο mp3.

 

Ο άγιος Σώζων κατήγετο από την Λυκαονία της Μικράς Ασίας και έζησε κατά τους χρόνους του Διοκλητιανού (284-305). Το όνομά του προτού βαπτισθή ήτο Ταράσιος. Νεαρός στην ηλικία και ποιμήν προβάτων, σε όποιον τόπο οδηγούσε το κοπάδι του για βοσκή δίδασκε στους κατοίκους τον λόγο της ευσεβείας και έφερνε πολλούς ειδωλολάτρες στην μάνδρα του Θεού.

Κάποια ημέρα, τον καιρό που ξέσπασε ο μεγάλος διωγμός, ενώ έβοσκε το ποίμνιό του σε χλοερό λιβάδι, αποκοιμήθηκε ελαφρά και είδε θεία οπτασία, η οποία τον εθέρμανε στην πίστι. Κυριευμένος από ιερό ζήλο κατέβηκε στην Πομπηιούπολη της Κιλικίας και εισήλθε στο ναό των ειδώλων, όπου λατρευόταν το χρυσό άγαλμα της θεάς Αρτέμιδος. Έκοψε το δεξί χέρι του αγάλματος, το κατατεμάχισε, πούλησε τα τεμάχια και διεμοίρασε τα χρήματα στους πτωχούς. Μεγάλη ήταν η αγανάκτησις των ειδωλολατρών. Ακόμη μεγαλύτερη όμως ήταν η έκπληξις τους, όταν είδαν των Σώζοντα να προλαμβάνη τις υποψίες τους και να παραδίδεται μόνος του στους νεωκόρους του ειδωλείου. Τον συνέλαβαν αμέσως και τον οδήγησαν στον ηγεμόνα της Κιλικίας Μαξιμιανό, που βρισκόταν τότε στην Πομπηιούπολη, για να αποδώση τιμές στο χρυσό αυτό ξόανοι. Ο ηγεμών τον προέτρεψε να θυσιάση στους θεούς, για να εξιλεωθή και να ελευθερωθή. Αλλά ο μάρτυς, αντί να απαντήση, περιέπαιζε τα είδωλα και τα ονόμαζε «έργα χειρών ανθρώπων». Έτσι, παραδόθηκε στους δημίους με την διαταγή να τού ξεσκίσουν τις σάρκες με σιδερένια νύχια. Κατόπιν τού φόρεσαν στα πόδια σιδερένια σανδάλια με αιχμηρά καρφιά και τον ανάγκασαν να βαδίζη.

Ενώ ο άγιος σεμνυνόταν για το άφθονο αίμα που έρρεε από τα πόδια του, ο Μαξιμιανός τού είπε ειρωνευόμενος: «Αύριο, Σώζων, που θα βγή η μεγάλη θεά, παίξε τον αυλό σου και σού ορκίζομαι ότι αυτή θα σε απαλλάξη από κάθε ευθύνη και τιμωρία». Και ο μάρτυς: «Εσύ μέν”, τού απήντησε, “μού λέγεις αυτά που σού υποβάλλει ο εμπνευστής σου πονηρός δαίμων, για να με περιπαίξης· αλλά εγώ και πρώτα έπαιζα την φλογέρα μου στους αγρούς βόσκοντας τα πρόβατά μου και τώρα ψάλλω στον Κύριό μου άσμα καινόν ευαγγελιζόμενος σε όλους την σωτηρία. Η δική σου όμως θεά θα στέκεται, κατά την παροιμία, απέναντι από τον αυλό μου σαν άψυχη και αναίσθητη όνος».

Με θυμό ο Μαξιμιανός διέταξε να τον μαστιγώσουν σκληρά, έως ότου διαλυθή το σώμα του. Καθώς το μαρτυρικό του αίμα έπεφτε στην γή σαν ευεργετική δροσιά, ο Σώζων παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό μέσα σε υπερφυσική αγαλλίασι. Οι δήμιοι άναψαν φωτιά, για να κατακαύσουν τα διαλυμένα του μέλη, με την φοβερή όμως καταιγίδα που ξέσπασε η φωτιά σβήσθηκε και αυτοί σκορπίσθηκαν. Ελεύθεροι οι πιστοί συνέλεξαν και επιμελήθηκαν τα τίμια λείψανα οδηγούμενοι από λαμπρότατο φώς, το οποίο τους έφεγγε μέχρι να τελειώσουν την ταφή.

Πηγή: “Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας”, υπό ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, εκδ. Ίνδικτος (τόμος πρώτος, σ. 72-74).

 

Στα Δερβενάκια του Νομού Κορινθίας σε μιά μεγάλη χαράδρα βρίσκεται το εξωκκλήσιο του Αγίου Σώστη που κατά τις αρχές του 20ου αιώνα είχε τέσσερες επίσημες εορτές: 7 Σεπτεμβρίου (εορτή Αγίου Σώζοντος), 21 Μαΐου (επέτειος εγκαινίων του), 26 Ιουλίου (εορτή της Αγίας Παρασκευής, σε ανάμνηση της αθάνατης μάχης του Αγίου Σώστη) και εορτή Αγίου Παντελεήμονος (27 Ιουλίου), εικόνα του οποίου αφιέρωσαν στο ναό γυναίκες από το Άργος.

Στις 26 Ιουλίου εορτάζεται στα Δερβενάκια η επέτειος της ομώνυμης μάχης, που έλαβε χώρα το 1822.  Ο εορτασμός, στον οποίο συμμετέχουν οι Αρχές και πλήθος κόσμου από τη γύρω περιοχή, περιλαμβάνει Θεία Λειτουργία με Δοξολογία στο ναό του Αγίου Σώστη, κατάθεση στεφάνων στον τάφο του Αρχιμανδρίτη Αρσενίου Κρέστα ή Παπαρσένη και στο άγαλμα του πρωτεργάτη της νίκης Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας.

Στη θέση του ναΐσκου του Αγίου Σώστη υπήρχε κατά την παράδοση βυζαντινός ναός αφιερωμένος στον Άγιο Σώζοντα, που καταστράφηκε από τους Τούρκους το 1715. Το σημερινό ναΐδριο, μικρότερο του προηγούμενου, κτίστηκε το 1860 από το γιό του Γέρου του Μωριά στρατηγό Γενναίο Κολοκοτρώνη, όπως μαρτυρεί και επιγραφή στην εικόνα της Αγίας Παρασκευής. Υπάρχει όμως και άλλη παράδοση, σύμφωνα με την οποία η ανοικοδόμησή του άρχισε από κάποιον Παναγιώτη Ράκα, που καταγόταν από το Κοκκώνι Κορινθίας. Ο Ράκας το 1859 ήταν κρατούμενος στις φυλακές του Ναυπλίου για χρέη. Εκεί γνωρίστηκε με ένα κατάδικο για ληστείες, που του αποκάλυψε ότι είχε αποκρύψει πολλά χρήματα στα ερείπια του παλαιού ναού. Ο Ράκας τότε διεμήνυσε στη γυναίκα του να προσπαθήσει να τον αποφυλακίσει με κάθε τρόπο, πράγμα που τελικά έγινε. Επιστρέφοντας λοιπόν από το Ναύπλιο στο Κοκκώνι, πέρασε από τον Άγιο Σώστη, όπου και διανυκτέρευσε επίτηδες. Εκεί ερεύνησε με επιμέλεια το μέρος που του είχε υποδείξει ο ληστής και έκπληκτος ανέσυρε από τα ερείπια του παλαιού ναού ένα χάλκινο αρβαλωτό αγγείο (κακάβι) θησαυρό 30.000 δραχμών, με τον οποίο αγόρασε κοπάδια, ελαιώνες, ελαιοτριβείο κ.λπ. Πλούσιος πια και από ευγνωμοσύνη προς τον Άγιο Σώζοντα έκτισε προς τιμήν του νέο ναό και μέχρι τέλους της ζωής του αφιερώθηκε σ’ αυτόν. Κατά την ανοικοδόμηση του ναού έτυχε να περάσει ο Γενναίος Κολοκοτρώνης, ο οποίος συνήθιζε να επισκέπτεται τον Άγιο Σώστη, για προσκυνηματικούς λόγους. Ευχαριστημένος λοιπόν για το γεγονός, προθυμοποιήθηκε να συμβάλλει στην αποπεράτωσή του και στην κατασκευή του τέμπλου και προσέφερε όλα τα χρειώδη για τη λειτουργία του.

Στις 4 Μαΐου του 1903 έγινε με πρωτοβουλία του «Λαϊκού Συλλόγου Ίναχος» του Άργους η πρώτη πατριωτική τελετή στα Δερβενάκια, με την συμμετοχή και Ναυπλιέων, Νεμεατών, που είχαν επικεφαλής το δήμαρχό τους Νικόλαο Γεωμπρέ, και 300 μαθητών των δημοτικών σχολείων Νεμέας και Κλεωνών, που τους συνόδευαν οι δάσκαλοί τους. Στην εκδήλωση αυτή, που πραγματοποιήθηκε στο Χάνι Ανέστη, όπου είχαν στήσει και εικόνα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη μέσα σε πελώριο στεφάνι από ροδοδάφνες των Δερβενακίων, έγινε επιμνημόσυνη δέηση, ο Πρόεδρος του Συλλόγου δικηγόρος Δημήτριος Βαρδουνιώτης μίλησε για την μάχη και ο Έφορος Ανδρέας Ν. Καραντζάς συνέστησε να καθιερωθεί ετήσια εθνική γιορτή των Δερβενακίων και ανακίνησε την ιδέα ανέγερσης επιμνημόσυνης στήλης, προς τιμήν των πεσόντων.

Το όνειρο αυτό άρχισε να πραγματοποιείται αρκετά αργότερα, το 1936, όταν αποφασίστηκε η ανέγερση ανδριάντα του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, λίγο ψηλότερα από τον Άγιο Σώστη, με δαπάνες των πέριξ Δήμων και Κοινοτήτων και των Μητροπολιτών Αργολίδας και Κορινθίας. Τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν στις 26 Ιουλίου 1938, ημέρα της επετείου της μάχης των Δερβενακίων και της καταστροφής του Δράμαλη.

Κοντά στο ιερό του Αγίου Σώστη υπάρχει ο τάφος του ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 Αρχιμανδρίτη Αρσενίου Κρέστα ή Παπαρσένη από το Κρανίδι, που έπεσε μαχόμενος στη θέση αυτή στις 28-11-1822, αποτρέποντας τους Τούρκους να μεταφέρουν σιτηρά και εφόδια στο Ναύπλιο.

------------------------

Πηγές:

https://vatopaidi.wordpress.com/2009/09/07/st-sozont/

http://tenea.gr/cms/index.php?option=com_content&view=article&id=80&Itemid=82&lang=en

Βίος του Αγίου Σώζοντος, το εξωκκλήσιόν του στα Δερβενάκια και ο Κολοκοτρώνης.